İlk Kez Nasıl Yazılır?
Giriş: “İlk Kez” diye bir şey var mı?
İzmir’de, genç yaşımda aklıma gelen ilk soru: “İlk kez nasıl yazılır?” Şimdi, bu sadece kelimeyi doğru yazmakla mı ilgili? Yoksa “ilk kez” kelimesiyle ilgili kaygılar, ne bileyim, insanın hayatında ilk kez bir şeyler yapma anındaki karmaşayı, endişeyi mi anlatıyor? Gerçekten yazarken, “ilk kez” gibi zor bir şey nasıl yazılır? Bunu tam olarak kestiremiyorum ama… Düşünsene, ilk kez aşk, ilk kez sigara, ilk kez rakı, ilk kez tam anlamıyla sabah uyanınca nasıl hissedildiğini yazmak zor değil mi? O an içindeki karışıklığı düzgün bir şekilde yazıya dökmek, bir bakıma yazmak değil, sanki yaşamak demek.
Bunu anlatmak için önce şöyle bir sahneye göz atalım. Yani ben ve arkadaşlarım. Bir sabah İzmir sahilinde oturuyoruz, çaylarımızı yudumluyoruz. Konu dönüp dolaşıp yazıya geliyor.
İçimdeki Espri Prensesi: “İlk Kez” Yazmanın Zorlukları
Benim gibi esprili bir insan, her konuda bir şeyler söyler ama gerçekten bir konuda kafa yormak kolay değil. “İlk kez nasıl yazılır?” sorusu tam da bu tür anların sorusudur. Kafamda bir sürü senaryo dönüyor:
İlk kez bir şiir yazdığında: “Yazıyorum ama bu içimden geldiği gibi mi, yoksa ‘bunu yazmam lazım’ diye mi yazıyorum?” Diğer arkadaşım, “Ya yazarken o kadar ciddisin ki, sanki orada biri var, ona hitap ediyorsun. Anlatmaya çalıştığın şey neydi, bilmiyorum ama tam bu yüzden komik” diyor. İşte o an birden o yazı bana komik geliyor.
İlk kez bir şey yapmanın verdiği garipliği tam anlamıyla yansıtabilmek zor. Mesela, ilk kez yazarken bu kelimenin içinde ciddi anlamda bir yer var mı, yoksa sadece “ilk kez” deyip geçiyor muyuz?
İlk Kez Nasıl Yazılır?
Bu soruya yanıtım kısa ve öz: Zihnini serbest bırak! Birini yazarken, aslında “ilk kez” kelimesi ne kadar doğal? Her şeyin ilk kez yapılması garip olsa da, bir şeyleri yazmaya başlamadan önce “ilk kez” kelimesini en doğal şekilde yazmaya odaklanmak gerekir. Ama biraz da esprili olmalı. Mesela “İlk kez nasıl yazılır?” diye düşünürken, bana önce şu diyalog geliyor:
Arkadaşım: “Ya hadi ya, şu ‘ilk kez’ nasıl yazılır diye sorgulama, insanlar senden de bir şey bekliyor!”
Ben: “Ya da belki de insanlar benden tek bir doğru cevap bekliyor, o da nasıl yazılır? Yani her şeyin doğru yazılması gerektiğini düşünüyorlar ama gerçek hayat… Tam tersi.”
Burada iç ses devreye giriyor: “İlk kez, ilk kez yazmak… Sadece düşünme! Yazarken, herkesin gözlerinin üstünde olduğu hissi var ya, aynen o his. Bir bakıma yazının içini boşalt, sadece yaz. Ama doğru yazmaya çalış.”
İlk Kez Bir Şey Yazmak: Gündelik Hayattan Komik Anlar
Şimdi bu yazıyı yazarken, kafama gelen bir anıyı paylaşmam gerekiyor. İlk kez bilgisayarımda yazı yazmaya çalışırken başıma gelen bir olay… Yıl 2016, yine İzmir’de bir akşam arkadaşlarımla oturuyorum. Herkes sosyal medyada bir şeyler paylaşıyor, bir yandan da ben, “Bunun üstüne yazsam ne olur?” diye düşünüyorum.
Bilgisayarımı açıp ilk yazı yazmaya başladım. Kafamda kelimeler dönüp duruyor, parmaklarım tuşlarda. Bir yandan yazıyı doğru yapmaya çalışırken, diğer yandan yazdıklarımın anlamını kaybetmesinden korkuyorum. Tüm düşünceler bir araya geliyor ve bir süre sonra:
“Bu yazıyı yazarken neden bu kadar heyecanlıyım?” diye soruyorum kendime. İşte o an “ilk kez” yazmanın verdiği korkuyu yaşıyorum. Kelimeler birbirine karışıyor. “İlk kez nasıl yazılır?” sorusunu kendi kendime soruyorum ve yazım yanlışları başlıyor. Şimdi düşündüm de, gerçekten de ilk kez yazarken “ilk kez” sözcüğünü doğru yazabilmek için nasıl bir strateji geliştirmelisin ki?
Arkadaşım: “Ya tam olarak bu yüzden yazı yazmayı beceremiyorsun. Ne zaman yazmaya başlasan, doğru yazmak istiyorsun, ama doğru yazmak her zaman en zor olanı.”
Ben: “O zaman, ilk kez doğru yazmanın ne kadar zor olduğunu düşünmeyi bırakmalıyım.”
İlk Kez ve Öğrenilen Dersler: Yazının Duygusal Yönü
Şimdi gelelim asıl soruya: “İlk kez nasıl yazılır?” Sorusu aslında, yazı yazmaya başlarken hissettiğimiz duygunun bir yansıması. İlk kez yazarken dikkat edilmesi gereken en önemli şey, o an yazarken tamamen özgür hissetmek. Çünkü yazı, aslında düşündüğün her şeyin dışa vurumudur. İlk kez yazmanın heyecanı, bir yandan korkutucu olsa da, bir o kadar da büyüleyici. Kelimeleri bir araya getirip, o yazıyı oluşturduğunda, işte o an bir şeylerin yerine oturduğunu hissedersin.
İlk kez yazmanın verdiği heyecanla doğru yazmak ne kadar zor olsa da, bir süre sonra her şey doğal hale gelir. Yani “ilk kez” doğru yazılır, ama içindeki heyecanı da kaybetmemelisin. Kelimeleri doğru yerleştirmek, ama bir yandan kendini özgür hissetmek yazmanın sırrıdır.
Sonuç: “İlk Kez Nasıl Yazılır?”
Şu anda size verebileceğim en iyi tavsiye: Doğal ol! İlk kez yazarken kaygılarınız, korkularınız, hatalarınız… Hepsi yazı yazmanın bir parçası. Asıl önemli olan, yazarken kaygı yapmamak, o anın tadını çıkarmak. Çünkü yazarken kendinizi kaybetmek, aslında doğru bir yazı yazmanın ilk adımıdır.