Filiz nasıl ekilir? (Hayatın, kafanın ve balkon saksısının aynı anda çökmediği versiyon)
İzmir’de yaşıyorsan bazı şeyler otomatik gelir: deniz kokusu, hafif rüzgâr, bir de “ben bu hayatı neden bu kadar düşünüyorum ya” hissi. 25 yaşındayım ve arkadaş ortamında sürekli espri patlatan ama evde tavana bakıp varoluş sorgulayan o iki kişilikli insan modelinin canlı örneğiyim.
Geçen gün bir arkadaşım mesaj attı:
“Abi filiz nasıl ekilir?”
Ben de ilk 3 saniye ciddi düşündüm. Sonra beyin devreye girdi:
“Filiz mi? İnsan mı ekiyoruz, bitki mi, yoksa hayat planı mı?”
Çünkü dürüst olalım, Filiz nasıl ekilir? sorusu dışarıdan basit, içeriden ise çok katmanlı bir krizdir. Saksı, toprak ve su üçlüsünden daha fazlasıdır; sabır, umut ve biraz da “ben bunu da kuruturum galiba” endişesi içerir.
Ama sakin. Birlikte çözeceğiz. Hem de İzmir balkonunda çay içerken yapılan o rahatlıkla.
—
Filiz nasıl ekilir? Önce “filiz” ne onu netleştirelim
Bak şimdi, her şeyden önce şunu kabul edelim: Filiz dediğin şey, hayatın “başlangıç hali”.
Yani:
Bitki için küçük umut
İnsan için pazartesi sabahı motivasyonu
Benim için “bu yıl spora başlayacağım” cümlesinin ilk 48 saati
Bir gün balkonda saksıya bakarken kendi kendime düşündüm:
“Ben bile bazı günler filiz gibi hissediyorum… su vermezsen solarım, fazla verirsen de boğulurum.”
İşte tam burada mesele başlıyor. Filiz nasıl ekilir? sorusu aslında “bir şeyi doğru başlangıçla nasıl hayatta tutarım?” sorusudur.
—
Gerekli malzemeler (ama market listesi gibi değil, hayat listesi gibi düşün)
Şimdi klasik liste vereceğim ama sıkıcı olmayacak, söz.
1. Toprak (veya hayatın gerçekleri)
Toprak dediğin şey sadece kahverengi bir madde değil. Biraz gerçeklik içerir. Mesela:
“Her şey hemen büyümez”
“Bazı şeyler sabır ister”
“İzmir sıcağında bile her şey kurur”
Ben geçen yaz balkonda çiçek yetiştirmeye çalıştım. Annem dedi ki:
“Oğlum toprağı güzel seç.”
Ben de “toprak topraktır ya” dedim.
Sonuç: 3 gün sonra saksı bana bakıp “ben burada yaşamıyorum” dedi resmen.
—
2. Filiz (yani başlangıç niyeti)
Filiz aslında bir niyettir. Küçük ama inatçı.
Arkadaş ortamında biri “spora başlıyorum” dediğinde hepimiz biliyoruz ki o bir filizdir. İlk 2 gün sulanır, sonra Instagram story’si olur, sonra sessizce solar.
Ama doğru ekilirse… işte orası mucize.
—
3. Su (ama fazla değil, İzmir mantığıyla düşün)
Su önemli ama dozunda.
Ben bunu hayat dersleriyle öğrendim:
Az su = “ben zaten unutuldum”
Çok su = “beni boğuyorsun”
Tam karar = “ben büyüyebilirim”
Bir gün annem balkondaki fesleğeni görünce dedi ki:
“Sen buna su değil, travma vermişsin.”
O an anladım ki Filiz nasıl ekilir? sorusunun %60’ı sulama psikolojisi.
—
Filiz nasıl ekilir? Adım adım ama sıkıcı olmayan versiyon
Şimdi gelelim işin pratiğine. Ama bunu bir YouTube tarifi gibi değil, İzmir’de arkadaşla muhabbet eder gibi anlatıyorum.
—
Adım 1: Saksıyı seç (ya da hayatındaki alanı)
Saksı seçimi önemlidir. Küçük saksı = dar alan. Büyük saksı = kaybolma hissi.
Ben bir kere dev bir saksı aldım. İçine tek bir tohum ektim.
Balkona baktım… saksı var, tohum yok gibi.
Kendi kendime dedim:
“Bu bitki değil, yalnızlık hikâyesi olmuş.”
—
Adım 2: Toprağı yerleştir
Toprak koyarken acele etmeyeceksin. Çünkü bu aşama hayatın zemini.
Bir yandan da iç sesim devreye giriyor:
“Acaba ben de böyle mi kuruluyorum hayata? Kat kat, bastırarak?”
Sonra kendime gülüyorum. İzmir’de deniz kenarında bunu düşünmek bile ayrı bir drama seviyesi.
—
Adım 3: Filizi yerleştir
İşte kritik an.
Filizi toprağa koyarken elin titrer. Çünkü farkında olmadan şunu düşünürsün:
“Ya bunu da kurutursam?”
Arkadaşım Mert bir kere dedi ki:
“Abi bitki bakmak çok zor.”
Ben de dedim:
“Daha kendine bakamıyorsun, bitkiye nasıl bakacaksın?”
Güldük ama acıydı.
—
Adım 4: İlk su (ilk temas, ilk travma)
Su veriyorsun. Az az.
Ve o an küçük bir sessizlik oluyor.
Sanki dünya bir saniye duruyor.
Ben o an hep şunu düşünüyorum:
“Acaba filiz beni affeder mi?”
Evet, biraz fazla empatikim. Ama İzmir’de büyüyen herkes biraz denizle konuşur zaten.
—
Adım 5: Güneş (motivasyon kısmı)
Güneş olmadan filiz olmaz.
Ama direkt yakıcı güneş de olmaz.
Tıpkı motivasyon videoları gibi: fazla olunca bayıyor, az olunca hiç işe yaramıyor.
Bir gün balkonda otururken güneşe bakıp dedim ki:
“Sen bile dozunda iyi oluyorsun, ben niye abartıyım?”
Güneş cevap vermedi ama hissettirdi.
—
Filiz nasıl ekilir? Aslında mesele sabırdır (ve biraz da sabah uyanabilmek)
Şimdi dürüst olalım.
Bu işin %70’i beklemek.
Ve beklemek İzmir sıcağında bile zor.
Ben bazen balkonda saksıya bakıyorum. O bana bakıyor. İkimiz de hiçbir şey yapmıyoruz.
Arkadaşım arıyor:
“Ne yapıyorsun?”
“Filiz bekliyorum.”
“Abi hayatın yok mu?”
“Var ama yavaş büyüyor.”
—
İç ses devreye giriyor
Bazen kendimle konuşuyorum:
— “Acaba yanlış mı ektim?”
— “Belki de sen fazla düşünüyorsun.”
— “Ama ya gerçekten yanlış yaptıysam?”
— “O zaman yeniden denersin.”
Ve bu döngü böyle devam ediyor.
—
Filiz nasıl ekilir? Hatalar listesi (hepimizin yaptığı klasikler)
1. Fazla sulamak
Benim uzmanlık alanım.
Bir şeyi çok sevince öldürme potansiyelim var.
Bitki: “Biraz nefes alabilir miyim?”
Ben: “Seni seviyorum.”
Bitki: “Sorun bu zaten.”
—
2. Sürekli kontrol etmek
Her gün saksıya bakmak = hiçbir şey değişmiyor ama umut var.
Bu, insan ilişkilerine de benziyor ama o konuya hiç girmiyorum.
—
3. “Ben bunu kesin büyütürüm” özgüveni
İlk gün:
“Ben doğayla uyumluyum.”
Üçüncü gün:
“Bu bitki bana küstü.”
—
Filiz nasıl ekilir? Ve neden aslında kendimizi ekiyoruz
Bir noktadan sonra fark ettim ki bu iş sadece bitki değil.
Her filiz aslında bir versiyonumuz.
Yeni bir alışkanlık
Yeni bir karar
Yeni bir “bu sefer olacak” cümlesi
İzmir’de akşamüstü rüzgâr eserken balkona çıkıp şunu düşündüm:
“Ben aslında her gün kendimi yeniden ekiyorum.”
Bir gün tutuyor, bir gün kuruyor, bir gün hiç çıkmıyor.
Ama yine de deniyorum.
Çünkü başka ne yapılır ki?
—
Arkadaş muhabbeti: Filiz ve hayatın çarpışması
Geçen gün kafede arkadaşlarla oturuyoruz.
Ben anlatıyorum:
“Balkonda filiz ektim.”
Mert:
“Abi sen hayatı Sims gibi oynuyorsun.”
Elif:
“Büyüdü mü?”
Ben:
“Henüz konuşmadık.”
Herkes güldü ama sonra bir sessizlik oldu.
Çünkü hepimiz biliyoruz ki bir şeylerin büyümesi biraz da şansa, biraz da ilgine bağlı.
—
Son düşünce: Filiz nasıl ekilir? sorusunun gerçek cevabı
Aslında teknik cevap basit:
Toprak, su, güneş, sabır.
Ama gerçek cevap biraz daha karışık:
Kendini çok zorlamadan, ama tamamen de bırakmadan.
Bazen fazla sulayarak, bazen unutup sonra hatırlayarak.
İzmir’de rüzgâr saçımı dağıtırken balkondaki saksıya bakıyorum.
Küçük bir yeşillik çıkmış.
Ve içimden şu geçiyor:
“Demek ki yanlış da yapsam, bir şeyler yine de büyüyor.”
Ve belki de bütün mesele bu.
Emarvi okurlarıyla “Filiz nasıl ekilir” konusunu paylaşmak gerçekten güzeldi. Bir sonraki yazımızda görüşmek üzere!